Lời nhận xét của nhà thần học Tertullian ở thế kỷ thứ 2 rằng “máu của các thánh tử đạo là hạt giống của hội thánh” chắc chắn rất đúng với các câu chuyện trong sách Công vụ các Sứ đồ.
Sau vụ ném đá Ê-tiên và ông đã tử vì đạo (Công vụ 7), Lu-ca thuật lại rằng “một cuộc bách hại dữ dội bắt đầu chống lại hội thánh ở Giê-ru-sa-lem, và tất cả mọi người trừ các sứ đồ đều bị phân tán khắp vùng Giu-đê và Sa-ma-ri” (8:1). Những người bị phân tán “đi từ nơi này đến nơi khác, rao giảng lời Chúa” (8:4), bao gồm cả Phi-líp, người đã rao giảng phúc âm ở Sa-ma-ri và cho một thái giám người Ê-thi-ô-pi (8:5-40).
Chúng ta có thể liên hệ đến thời sự gần đây: Charlie Kirk bị bắn chết tại khuôn viên Đại học Utah Valley (UVU) ở thành phố Orem, bang Utah, Hoa Kỳ. Vụ nổ súng xảy ra khi ông đang phát biểu trước đám đông khoảng 3.000 người trong khuôn khổ chuyến lưu diễn “The American Comeback Tour.” Ông bị bắn chết vào ngày 10 tháng 9 năm 2025. Vụ việc xảy ra vào khoảng 12:23 trưa. Ông là người biện hộ cho đức tin Cơ đốc trên nền tảng Kinh thánh.
Sau khi thuật lại sự cải đạo của Sau-lơ từ kẻ bắt bớ thành người rao giảng phúc âm (9:1-31) và những khởi đầu của chức vụ của Phi-e-rơ giữa những người ngoại (10:1-48), câu chuyện quay trở lại Giê-ru-sa-lem. Phi-e-rơ báo cáo với hội thánh ở Giê-ru-sa-lem về chức vụ của mình giữa những người ngoại, và những người nghe đều ngợi khen Chúa và kinh ngạc rằng “Chúa đã ban cho cả những người ngoại sự ăn năn để họ được sự sống” (11:18).
Công vụ11:19-26, câu chuyện quay trở lại “những người bị phân tán vì cuộc bách hại xảy ra liên quan đến Ê-tiên, và chúng ta biết rằng họ đã đi đến tận Phê-ni-xi, Chíp-rơ và An-ti-ốt (ở Sy-ri), rao giảng phúc âm giữa những người Do Thái (11:19). Trong số đó có một số người từ Chíp-rơ và Si-ren là những người Do Thái nói tiếng Hy Lạp (xem 6:1-6) cũng mang lời Chúa đến cho “những người Hy Lạp” (11:20). Sự làm chứng của họ, được “tay của Chúa ở cùng” ban phước, đã khiến nhiều người trở thành tín hữu (11:21). Những hạt giống được gieo rắc bởi sự bách hại đã nảy mầm và bén rễ.
Có một thành ngữ trong Tiếng Anh “A blessing in disguise” nghĩa là trong cái rủi có cái may. Câu chuyện về hội thánh tại An-ti-ốt là một bằng chứng.
Cũng như khi Phi-líp mang phúc âm đến Sa-ma-ri (8:14) và khi Phi-e-rơ mang phúc âm đến những người ngoại ở Sê-sa-rê (11:1-3), hội thánh ở Giê-ru-sa-lem điều tra những diễn biến này (11:22). Họ cử một người tên là Ba-na-ba đến An-ti-ốt, đây là người đã được giới thiệu là đã bán đất của mình và đặt tiền thu được dưới chân các sứ đồ (4:36-37) và người đã bảo đảm, biện hộ tính xác thực của sự biến đổi của Sau-lơ trước các sứ đồ ở Giê-ru-sa-lem (9:27). Ba-na-ba vui mừng khi thấy ân điển của Đức Chúa Trời đang hoạt động tại An-ti-ốt, và đúng như ý nghĩa tên của ông “con trai của sự an ủi”, ông khuyên các tín hữu hãy giữ vững đức tin (11:23).
Sau đó, Ba-na-ba đến Tạt-sơ để tìm Sau-lơ và đưa ông trở lại An-ti-ốt, nơi họ cùng nhau gặp gỡ các tín hữu và dạy dỗ họ trong suốt một năm (11:25-26). Hạt giống Lời Chúa đã được gieo ra, tiếp tục được tưới và vun trồng. Lu-ca thêm rằng “chính tại An-ti-ốt mà các môn đệ lần đầu tiên được gọi là ‘người Cơ Đốc’ (11:26). Danh hiệu này được đặt bởi những người ngoài hội thánh và có ý nghĩa miệt thị. Nó chỉ xuất hiện ở một chỗ khác trong sách Công vụ, trên môi của một người ngoài cuộc là vua Ac-ríp-ba (26:28). Trong khi các môn đệ ban đầu của Chúa Giê-su không tự coi mình là người tách rời khỏi Do Thái giáo, thì rõ ràng những người khác bắt đầu coi họ là một nhóm riêng biệt gồm những người “theo Đấng Christ”.
Lần đầu tiên những người tin theo Chúa Giê-su được gọi là Cơ đốc nhân (câu 26): một thuật ngữ nhấn mạnh bản sắc độc đáo của họ như một cộng đồng hỗn hợp gồm người Do Thái và người ngoại bang, chứ không phải là một giáo phái của Do Thái giáo.
Đoạn Kinh Thánh này làm nổi bật sự chuyển đổi từ một đức tin tập trung vào người Do Thái sang một hội thánh toàn cầu, bao gồm tất cả mọi người, với thành phố An-ti-ốt đóng vai trò là trung tâm mới cho công việc truyền giáo sau Giê-ru-sa-lem.
BÀI HỌC ÁP DỤNG:
1/ “Tay Chúa ở cúng, đầy dẫy đức tin và Thánh Linh” là điều hội thánh hôm nay hướng tới để tiếp tục rao giảng “Tin lành của Chúa Giê-su Christ”.
2/ Hãy suy nghĩ thấu đáo điều này: Sau biến cố 1975, các Cơ đốc nhân Việt Nam bị tản lạc trên nhiều quốc gia. Nhờ ân điển Chúa, hội thánh nơi đây được thành lập để làm gì? Tiếp tục rao giảng Phúc âm hay dừng lại?
3/ Suy ngẫm lời chứng của Phao-lô:
Phao-lô nói trong 1 Cô-rinh-tô 9:16, Ví bằng tôi rao truyền Tin Lành, tôi chẳng có cớ khoe mình, vì có lẽ cần buộc tôi; còn không rao truyền Tin Lành, thì khốn khó cho tôi thay.
For if I preach the gospel, I have nothing to boast of, for necessity is laid upon me; yes, woe is me if I do not preach the gospel! NKJV (Vì nếu tôi rao giảng phúc âm, tôi không có gì để tự hào, vì đó là bổn phận bắt buộc đối với tôi; thật khốn khổ cho tôi nếu tôi không rao giảng phúc âm!)
–
Mục sư Tiến sĩ Phạm Hơn
The post Hội thánh tại An-ti-ốt appeared first on Hướng Đi Ministries.
